Czy kiedykolwiek ktoś z was widział parową koparkę

To niebywałe, że takie maszyny powstawały niemal 150 lat temu

Podczas oglądania zdjęć inżynieryjnych z lat 30, na sfotografowanym placu budowy natrafiłem na scenę przedstawiającą dziwnie wyglądającą koparkę, co natychmiast wzbudziło moje zainteresowanie. Szybko ustaliłem, że była to koparka parowa. O ile wiedziałem, że sto lat temu po torach poruszały się pociągi parowe, to istnienie koparek parowych wydawało się niemal niewiarygodne.

Budowa kolejowej linii średnicowej w Warszawie – drewniana koparka parowa podczas pracy w wykopie obok Dworca Głównego. Lipiec 1932 r.

Jak się okazuje, koparki parowe stanowiły najwcześniejszy typ maszyn ziemnych napędzanych parą wodną, wynaleziony w XIX w. i opatentowany przez Williama Otisa w 1839 r. Były one bezpośrednią inspiracją dla późniejszych koparek linowych i spalinowych.

Budowa kolejowej linii średnicowej w Warszawie – wykop wzdłuż Alej Jerozolimskich. Lipiec 1932 r.

Maszyny te ważyły od kilkunastu do kilkudziesięciu ton, a w największych modelach nawet 50–100 ton lub więcej. Kocioł i zbiorniki wody stanowiły znaczną część tej masy, co czyniło je niezwykle ciężkimi w porównaniu z późniejszymi koparkami spalinowymi. Koparki parowe zużywały duże ilości węgla lub drewna – oraz wody, a ich praca wymagała stałej obsługi kotła i napełniania opałem.

Budowa kolejowej linii średnicowej w Warszawie – rozbiórka Dworca Głównego oraz widoczny tunel. Po prawej fragment Hotelu Polonia. Sierpień 1931 r.

Budowa kolejowej linii średnicowej w Warszawie – fragment budowy torów wzdłuż Alej Jerozolimskich.

Koparki parowe odegrały kluczową rolę w wielkich projektach inżynieryjnych XIX i początku XX wieku. Przykładowo, na budowie Kanału Panamskiego wykorzystano ponad sto maszyn tego typu, w zdecydowanej większości produkcji amerykańskiej firmy Bucyrus.

Warto dodać, że koparka widoczna na powyższych zdjęciach uczestniczyła w pracach przy budowie tunelu linii średnicowej w Warszawie, wykonując wykopy w pobliżu Dworca Głównego – prawdziwy świadek epoki i inżynierskiego geniuszu ówczesnych budowniczych.

Podążając za tematem odnalazłem video które daje namiastkę tego dawnego kimatu budowy lat 30 ubiegłego stulecia.

Pozdrawiam inż. Paweł Pietrołaj